Quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, Nhà nước đã từng bước “gom” các ưu đãi, hỗ trợ được quy định rải rác tại nhiều văn bản pháp luật khác nhau thành nguyên tắc chung được ghi nhận tại Luật đầu tư. Đây có thể coi là bước thành công đầu tiên trong việc giúp các nhà đầu tư tiếp cận chính sách ưu đãi, hỗ trợ một cách minh bạch. Theo đó, theo tinh thần của Luật Đầu tư 2014, các biện pháp khuyến khích đầu tư có thể bao gồm các biện pháp ưu đãi đầu tư và hỗ trợ đầu tư. Trong đó, các biện pháp ưu đãi đầu tư gồm ưu đãi về thuế và ưu đãi khác về tài chính. Mục tiêu chính của các ưu đãi thuế là nhằm giảm bớt gánh nặng về thuế thực sự và nâng cao tỷ lệ thu hồi vốn đối với đầu tư mà đáng kể là quy định miễn một phần hoặc toàn bộ Thuế thu nhập doanh nghiệp thông thường. Các ưu đãi về thuế khác là việc miễn thuế nhập khẩu, hoàn thuế nhập khẩu, khấu hao nhanh, các khoản khấu trừ cụ thể, giảm thuế đối với đầu tư và tái đầu tư và các khoản khấu trừ đối với đóng góp an ninh xã hội. Các ưu đãi khác về tài chính bao gồm việc cung cấp vốn cho các công ty để tài trợ cho các dự án đầu tư mới hoặc thanh toán vốn và các chi phí hoạt động, chuyển lỗ trong kinh doanh, khấu hao tài sản, ưu đãi về sử dụng đất… Hỗ trợ đầu tư là những biện pháp tích cực chủ động về phía nhà nước nhằm giúp đỡ các nhà đầu tư, các doanh nghiệp. Các biện pháp này thường được áp dụng trong trường hợp xảy ra những khó khăn, những bất lợi, những rủi ro đối với nhà đầu tư trong những dự án, những lĩnh vực, những địa bàn mà Chính phủ khuyến khích đầu tư. Các biện pháp này bao gồm cơ sở hạ tầng được bao cấp, các dịch vụ được bao cấp, hỗ trợ về thủ tục hành chính, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, hỗ trợ đào tạo, hỗ trợ thông tin…
 |
 |
Bên cạnh những kết quả đạt được, với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam được đánh giá là nhanh so với các nước khác cùng với cơ chế tham mưu xây dựng pháp luật được giao cho nhiều cơ quan khác nhau, vì vậy, xét về tổng thể hệ thống pháp luật vẫn có những hạn chế nhất định. Trong đó phải kể đến tình trạng pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không phù hợp thực tiễn, gây khó khăn cho nhà đầu tư, doanh nghiệp trong áp dụng pháp luật và cho chính cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời dẫn đến việc nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài e ngại khi quyết định đầu tư vào Việt Nam khi họ nhìn nhận, đánh giá đây là môi trường đầu tư kinh doanh không minh bạch.
Để khắc phục những hạn chế, nguyên nhân nêu trên, cần nâng cao hiệu quả công tác rà soát văn bản QPPL, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ và tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh. Trong khuôn khổ Phi dự án “Hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu, rà soát văn bản và thi hành pháp luật nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia” do Chương trình của Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam hỗ trợ trong khuôn khổ của Dự án cấp vùng về “Thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng tại ASEAN” do Quỹ Thịnh vượng của Vương quốc Anh tài trợ, ngày 24/11/2020, tại Hà Nội, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật - Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo rà soát, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh. Ông Đồng Ngọc Ba - Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản QPPL, Bộ Tư pháp, ông Stephen Taylor - Trưởng phòng chính trị nội bộ, Đại sứ quán Vương quốc Anh, bà Đỗ Thúy Vân - Đại diện UNDP tại Việt Nam đã đồng chủ trì Hội thảo.
Tại Hội thảo, trên cơ sở kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ và tiếp cận nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh được nhóm nghiên cứu thực hiện, các đại biểu là những chuyên gia, nhà khoa học, những nhà quản lý, người làm thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật này đã phát biểu trao đổi, góp ý sôi nổi về các nội dung: (i) Góp ý, làm sâu sắc thêm kết quả rà soát ở cả khía cạnh nghiên cứu lý luận và thực tiễn thực hiện; (ii)
Rà soát, bổ sung đối với văn bản có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định mà chưa được nêu tại dự thảo Báo cáo nhằm hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và (iii) phản ánh những vướng mắc, khó khăn trong việc triển khai thực hiện các quy định pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh.
 |
 |
Kết thúc một ngày làm việc đầy hiệu quả, Cục Kiểm tra văn bản QPPL đã ghi nhận được nhiều ý kiến góp ý của các đại biểu, trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Báo cáo với phương châm xây dựng một Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ nhân dân, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều giải pháp mạnh mẽ, tạo sự chuyển biến tích cực trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Ngay sau Hội thảo, thông cáo báo chí về kết quả Hội thảo cũng được các cơ quan đồng tổ chức công bố./.