Lộ trình xây dựng Bộ pháp điển được xác lập bảo đảm tính khả thi, phù
hợp với thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam hiện nay và
điều kiện của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; ưu tiên
pháp điển các chủ đề thuộc các lĩnh vực có hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương
đối ổn định, nội dung liên quan đến quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp,
góp phần tạo thuận lợi trong việc tra cứu, áp dụng pháp luật.
Bộ pháp điển được xây dựng và hoàn thành trong thời hạn 10 năm
(2014-2023). Các cơ quan thực hiện pháp điển tiến hành ngay việc
thực hiện pháp điển các đề mục đã được phân công tại Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 06/6/2014 của Thủ
tướng Chính phủ, bảo đảm hoàn thành các chủ đề của Bộ pháp điển theo lộ
trình 03 giai đoạn, cụ thể như sau:
- Giai đoạn 1 (2014-2017), thực hiện
pháp điển xong 08 chủ đề gồm: Dân tộc; Hành chính tư pháp; Ngân hàng, tiền tệ; Tài
chính; Thống kê; Tôn giáo, tín ngưỡng; Tương trợ tư pháp; Văn thư, lưu trữ.
- Giai đoạn 2 (2018-2020), thực hiện
pháp điển xong 27 chủ đề gồm: Bưu chính, viễn thông; Bổ trợ tư pháp; Cán bộ,
công chức, viên chức; Chính sách xã hội; Công nghiệp; Dân số, gia đình, trẻ em,
bình đẳng giới; Dân sự; Đất đai; Doanh nghiệp, hợp tác xã; Giáo dục, đào tạo; Giao
thông, vận tải; Hình sự; Kế toán, kiểm toán; Khiếu nại, tố cáo; Khoa học, công
nghệ; Môi trường; Tài nguyên; Tài sản công, nợ công, dự trữ nhà nước; Thi đua,
khen thưởng, các danh hiệu vinh dự nhà nước; Thi hành án; Thông tin, báo chí,
xuất bản; Thuế, phí, lệ phí, các khoản thu khác; Thương mại, đầu tư, chứng
khoán; Tổ chức chính trị - xã hội, hội; Văn hóa, thể thao, du lịch; Xây dựng,
nhà ở; Xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật; Đô thị.
- Giai đoạn 3 (2021-2023), thực hiện
pháp điển xong 10 chủ đề gồm: An ninh quốc gia; Bảo hiểm; Lao động; Ngoại giao,
điều ước quốc tế; Nông nghiệp, nông thôn; Quốc phòng; Tổ chức bộ máy nhà nước;
Tố tụng và các phương thức giải quyết tranh chấp; Trật tự an toàn xã hội; Y tế,
dược.
Đề án cũng xác lập các nhiệm vụ và
giải pháp xây dựng Bộ pháp điển như: (1) Giao Bộ Tư pháp có trách nhiệm hướng
dẫn cụ thể về kỹ thuật pháp điển; Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Tư pháp hướng
dẫn về kinh phí thực hiện pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật; Cơ quan thực
hiện pháp điển ban hành các văn bản theo thẩm quyền để tổ chức thực hiện pháp
điển tại cơ quan mình. (2) Các cơ quan thực hiện pháp điển có trách nhiệm bố
trí biên chế phù hợp cho đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện pháp điển và quản
lý công tác pháp điển. Trường hợp cần thiết, cơ quan thực hiện pháp điển phối
hợp với Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung biên chế theo quy định. (3) Cơ quan thực hiện
pháp điển có thể sử dụng cộng tác viên để thực hiện pháp điển hoặc cho ý kiến
đối với kết quả pháp điển. Cộng tác viên là các chuyên gia, nhà khoa học am
hiểu về công tác pháp điển. (4) Để giúp thực hiện thẩm định kết quả pháp điển
theo đề mục bảo đảm chất lượng, hiệu quả, Bộ Tư pháp có thể sử dụng cộng tác
viên cho ý kiến đối với kết quả pháp điển theo đề mục. Cộng tác viên là các
chuyên gia, nhà khoa học có kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn về pháp luật phù
hợp với nội dung đề mục được thẩm định; cộng tác viên làm việc theo hợp đồng vụ
việc hoặc hợp đồng thuê theo tháng theo quy định của pháp luật. (5) Trên cơ sở lộ trình xây dựng Bộ
pháp điển tại Quyết định này và Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 06/6/2014 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt Danh mục các đề mục trong mỗi chủ đề và phân công cơ
quan thực hiện pháp điển theo các đề mục, cơ quan thực hiện pháp điển chủ trì,
phối hợp với cơ quan liên quan tiến hành xây dựng, triển khai thực hiện kế
hoạch pháp điển của cơ quan mình, bảo đảm thực hiện đúng quy định, chất lượng,
hiệu quả. Thực hiện pháp điển sớm các đề mục thuộc các lĩnh vực có hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật tương đối ổn định, nội dung liên quan đến
quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp; Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan thực hiện pháp điển trình
Chính phủ quyết định thông qua kết quả pháp điển theo từng chủ đề. Trong trường
hợp cần thiết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp có thể đề nghị Chính phủ xem xét
thông qua một hoặc một số đề mục trong mỗi chủ đề. (6) Bộ Tư pháp có trách
nhiệm tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ thực hiện pháp điển, trong đó ưu
tiên đối với các cơ quan thực hiện pháp điển các đề mục thuộc các chủ đề phải
hoàn thành trong Giai đoạn 1. (7) Bộ Tư pháp biên soạn sổ tay nghiệp vụ, kỹ
thuật pháp điển giúp cho người thực hiện pháp điển có đầy đủ kiến thức, kỹ năng
nghiệp vụ, bảo đảm thực hiện pháp điển một cách hiệu quả. (8) Bộ Tư pháp tổ
chức các Tọa đàm về chuyên môn, nghiệp vụ pháp điển định kỳ hàng quý nhằm nâng
cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ cho người thực hiện pháp điển. (9) Để bảo đảm
triển khai xây dựng, quản lý, duy trì thường xuyên Bộ pháp điển một cách khoa
học, hiệu quả, Bộ Tư pháp tổ chức 01 (một) đến 02 (hai) đoàn công tác bằng kinh
phí ngân sách nhà nước để nghiên cứu, khảo sát kinh nghiệm xây dựng, quản lý,
duy trì Bộ pháp điển tại những nước có nhiều kinh nghiệm, đã thực hiện thành
công việc pháp điển. Đồng thời chủ động liên hệ, phối hợp để các dự án nước
ngoài hỗ trợ tổ chức thêm các đoàn công tác để nghiên cứu, khảo sát tại nước
ngoài. (10) Bộ Tư pháp xây dựng Trang thông tin điện tử pháp điển. Trang thông
tin điện tử pháp điển là trang thông tin độc lập, do Nhà nước giữ bản quyền và
giao Bộ Tư pháp thống nhất quản lý, duy trì hoạt động; là kênh giao tiếp chính
thức giữa Bộ Tư pháp, các cơ quan thực hiện pháp điển với các cơ quan, tổ chức,
người dân, doanh nghiệp trong và ngoài nước trong các hoạt động về pháp điển hệ
thống quy phạm pháp luật; bảo đảm tích hợp, duy trì Bộ pháp điển điện tử trên
Trang thông tin điện tử pháp điển. (11) Bộ Tư pháp xây dựng phần mềm pháp điển
dùng chung để thực hiện pháp điển tại các cơ quan thực hiện pháp điển. Phần mềm
pháp điển phải bảo đảm tính bảo mật, an toàn an ninh thông tin, ngăn chặn hiệu
quả các truy cập trái phép làm sai lệch thông tin; dễ triển khai, sử dụng cho
tất cả các cơ quan thực hiện pháp điển và phù hợp với xu hướng phát triển ứng
dụng công nghệ thông tin hiện đại. (12) Sau khi Chính phủ thông qua kết quả
pháp điển theo từng đề mục hoặc chủ đề, cơ quan thực hiện pháp điển thực hiện
phổ biến, tuyên truyền đến các đối tượng chịu sự tác động của các quy phạm pháp
luật thuộc mỗi đề mục, chủ đề được Chính phủ thông qua; Bộ Tư pháp thực hiện
phổ biến, tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về kết
quả pháp điển theo đề mục, chủ đề. (13) Tổ chức sơ kết tình hình triển khai,
thực hiện Quyết định này theo Giai đoạn 1 và Giai đoạn 2; tổ chức tổng kết việc
triển khai, thực hiện Quyết định này vào năm 2024. (14) Cập nhật, quản lý, duy
trì Bộ pháp điển điện tử theo quy định. In, quản lý 01 Bộ pháp điển bằng giấy
và thường xuyên cập nhật khi Chính phủ thông qua kết quả pháp điển theo chủ đề,
đề mục hoặc khi cập nhật quy phạm pháp luật mới theo quy định.
Về Kinh phí xây dựng Bộ pháp điển:
Kinh phí được sử dụng từ ngân sách nhà nước bố trí cho các cơ quan thực hiện
pháp điển hàng năm theo quy định và các nguồn hỗ trợ khác của cá nhân, tổ chức,
nước ngoài (nếu có). Hàng năm, căn cứ
chức năng, nhiệm vụ của mình, cơ quan thực hiện pháp điển lập dự
toán chi tiết kinh phí bảo đảm cho công tác pháp
điển, tổng hợp chung vào dự toán ngân sách hàng năm theo
quy định./.