Phát biểu khai mạc Hội thảo, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản QPPL Đồng Ngọc Ba cho biết: Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ lần đầu tiên được thành lập đã có 10 vấn đề chuyên sâu được rà soát liên quan đến toàn bộ vòng đời của doanh nghiệp. Trong đó, hệ thống pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh là một trong những ưu tiên hàng đầu.
     Với khối lượng văn bản rất lớn, nội dung văn bản phức tạp, chuyên ngành, Cục đã thành lập Nhóm nghiên cứu và tổ chức tham vấn các chuyên gia trong nước có trình độ chuyên môn cao, am hiểu các quy định của pháp luật, có kinh nghiệm và kiến thức trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật, đồng thời, có hiểu biết nhất định về thực tiễn áp dụng pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh. Nhóm nghiên cứu đã tập hợp 304 văn bản QPPL quy định các vấn đề về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh còn hiệu lực (gồm 52 luật, 167 nghị định của Chính phủ, 01 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 84 thông tư, thông tư liên tịch của các Bộ). Việc rà soát tập trung vào một số vấn đề sau: Quy định về điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký, thành lập, chuyển đổi doanh nghiệp; Quy định về ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh, kinh doanh có điều kiện và hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện; quy định về điều kiện kinh doanh trong một số ngành nghề cụ thể.
     Kết quả rà soát cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh đã tương đối đầy đủ, điều chỉnh toàn diện; phần lớn văn bản quy phạm pháp luật có chất lượng tốt, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu thực tiễn, đóng góp tích cực và quan trọng vào quá trình đổi mới, xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
 
     Có thể đánh giá rằng, hiện nay, hệ thống pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp cơ bản đầy đủ, số lượng văn bản quy định về vấn đề này không quá lớn; các quy định cơ bản đáp ứng tiêu chí đồng bộ, rõ ràng, minh bạch, thủ tục ngày càng được hoàn thiện theo hướng đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, tổ chức nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý của cơ quan nhà nước. Ngược lại, đối với hệ thống pháp luật về điều kiện đầu tư kinh doanh, có thể nhận thấy rõ nét pháp luật về điều kiện đầu tư kinh doanh có sự đồ sộ về số lượng văn bản, phức tạp về tính chất, nội dung. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận rằng, trong hệ thống pháp luật thực định, đối với những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc xây dựng một hệ thống với đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh vấn đề này là cần thiết, số lượng lớn các văn bản quy định về các điều kiện đầu tư kinh doanh đối với hơn 200 ngành nghề kinh doanh có điều kiện là không thể tránh khỏi. Việc nhà nước ban hành càng đầy đủ, chi tiết các quy định bảo đảm cho doanh nghiệp có được một hệ thống các văn bản quy định về điều kiện gia nhập thị trường với những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện càng mang lại sự minh bạch, tạo thuận lợi cho sự tham gia thị trường của doanh nghiệp, tổ chức trên thực tế trong những mảng, lĩnh vực này. Đối với hệ thống quy định hiện hành về điều kiện đầu tư kinh doanh, có thể đánh giá hiện nay, các quy định phần lớn có sự phù hợp, bảo đảm tính công khai, minh bạch cho tổ chức, doanh nghiệp và bảo đảm hiệu quả, hiệu lực, mục tiêu trong quản lý nhà nước.
     Tuy nhiên, trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh hiện nay, một số quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, kém khả thi, thiếu minh bạch, gây khó khăn, bất cập trên thực tế áp dụng, thực thi pháp luật cần được sửa đổi, hoàn thiện để thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả (trong đó số lượng văn bản có sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy định trong hệ thống là không lớn, trong số ít (so với tổng số văn bản của hệ thống pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh) những văn bản được nêu, chủ yếu là những quy định chưa thực sự bảo đảm tính khả thi, hợp lý).
     Tại Hội thảo, trên cơ sở kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh được nhóm nghiên cứu thực hiện, các đại biểu là những chuyên gia, nhà khoa học, những nhà quản lý, người làm thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật này đã phát biểu trao đổi, góp ý sôi nổi về các nội dung: (i) Góp ý, làm sâu sắc thêm kết quả rà soát ở cả khía cạnh nghiên cứu lý luận và thực tiễn thực hiện; (ii) Rà soát, bổ sung đối với văn bản có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định mà chưa được nêu tại dự thảo Báo cáo nhằm hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và (iii) Phản ánh những vướng mắc, khó khăn trong việc triển khai thực hiện các quy định pháp luật về thành lập, đăng ký doanh nghiệp, điều kiện đầu tư kinh doanh.
     Kết thúc một ngày làm việc hiệu quả, Cục Kiểm tra văn bản QPPL đã ghi nhận được nhiều ý kiến góp ý của các đại biểu, trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Báo cáo với phương châm xây dựng một Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ nhân dân, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều giải pháp mạnh mẽ, tạo sự chuyển biến tích cực trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Ngay sau Hội thảo, thông cáo báo chí về kết quả Hội thảo cũng được các cơ quan đồng tổ chức công bố./.